Trong sản xuất nhựa gia dụng bằng phương pháp ép phun, đặc biệt khi sử dụng taical-pp để giảm giá thành và cải thiện độ cứng, lỗi thường gặp nhất là hiện tượng lỗi bột không tan hoàn toàn, xuất hiện chấm trắng, sọc trắng hoặc phá màu trên bề mặt sản phẩm. Đây là lỗi rất phổ biến khi nhà máy tăng tỷ lệ filler nhưng chưa kiểm soát tốt nhiệt độ, shear trộn và đặc tính phân tán của hạt.
Nếu không xử lý đúng, sản phẩm có thể mất độ bóng, giảm độ bền va đập, bề mặt xuất hiện vệt xám, vệt đục hoặc sai màu so với tiêu chuẩn khách hàng. Với các sản phẩm nhựa gia dụng như hộp nhựa, rổ nhựa, nắp nhựa, chậu nhựa hoặc chi tiết ép phun thành mỏng, lỗi này càng dễ lộ rõ.
Xem thêm giải pháp vật liệu tại: taical-pp | taical-ep-phun
1. Bản chất của hiện tượng lõi Taical không tan trong nhựa PP
Taical thực chất là calcium carbonate được phối trong nền nhựa PP cùng phụ gia phân tán. Nếu filler phân bố không đều, tại vùng dòng chảy thấp hoặc shear thấp, bột đá tập trung thành cụm nhỏ và tạo lõi trắng nhìn thấy trên sản phẩm sau ép.
Hiện tượng này thường xuất hiện mạnh khi:
- Tỷ lệ filler vượt ngưỡng tương thích thực tế của máy.
- Nhiệt đầu nòng thấp làm PP chưa đủ mềm.
- Trục vít trộn yếu.
- Hạt taical có coating chưa ổn định.
- Tốc độ nạp liệu quá nhanh.
2. Dải nhiệt độ chuẩn khi ép phun PP có dùng Taical
Nhiệt độ là yếu tố quyết định khả năng filler hòa trong nền polymer.
Vùng nạp liệu (Feed zone)
Khuyến nghị: 170°C – 180°C
Nếu dưới 170°C, PP chưa đủ dẻo để bao hạt filler. Nếu quá cao ở đầu vùng nạp, nguyên liệu có thể trượt nạp không đều.
Vùng nén (Compression zone)
Khuyến nghị: 185°C – 200°C
Đây là vùng quyết định lực shear giúp phá cụm filler. Nếu thấp hơn 185°C, cụm CaCO3 dễ giữ nguyên.
Vùng định lượng (Metering zone)
Khuyến nghị: 200°C – 215°C
Vùng này cần đủ nhiệt để polymer bao hoàn toàn filler trước khi phun.
Đầu phun (Nozzle)
Khuyến nghị: 205°C – 220°C
Nếu nozzle thấp nhiệt, dễ xuất hiện đường flow không đều và phá màu cục bộ.
3. Tỷ lệ phối Taical-PP phù hợp theo từng loại sản phẩm
Tùy loại sản phẩm mà tỷ lệ dùng khác nhau:
- Hộp gia dụng thành mỏng: 5% – 10%
- Rổ, chậu nhựa trung bình: 10% – 15%
- Sản phẩm dày, ít yêu cầu bóng: 15% – 20%
- Chi tiết kỹ thuật có màu trắng: nên dưới 12%
Nếu vượt ngưỡng này, cần test lại lực va đập và màu sắc.
4. Vì sao Taical gây phá màu trên sản phẩm trắng hoặc màu sáng
CaCO3 có độ phản xạ ánh sáng riêng nên nếu phân bố không đều sẽ làm:
- Màu bị xỉn.
- Bề mặt loang.
- Xuất hiện đốm sáng tối.
- Mất độ đồng đều pigment.
Điều này đặc biệt rõ với màu trắng, kem, pastel.
5. Kiểm soát tốc độ trục vít khi dùng Taical ép phun
Tốc độ trục vít nên vừa đủ để tạo shear:
- Máy nhỏ: 40 – 60 rpm
- Máy trung bình: 50 – 70 rpm
- Máy lớn: 60 – 80 rpm
Nếu quá thấp: filler không tách cụm. Nếu quá cao: polymer shear nhiệt quá mạnh gây cháy màu.
6. Áp suất phun phù hợp để tránh lỗi filler
Áp suất phun nên duy trì:
- 70 – 110 MPa tùy sản phẩm
Áp suất thấp làm dòng chảy yếu ở vùng cuối khuôn, filler dễ tụ.
7. Chọn Taical coating tốt quan trọng hơn tăng nhiệt
Nhiều nhà máy cố tăng nhiệt để xử lý lỗi nhưng gốc lỗi nằm ở coating bề mặt filler.
Taical coating tốt giúp:
- Tăng tương thích PP
- Giảm cụm filler
- Ổn định màu
- Tăng độ bóng bề mặt
8. Kiểm tra độ ẩm nguyên liệu trước sản xuất
PP tuy hút ẩm thấp nhưng khi bảo quản kém:
- hơi nước làm loang màu
- bề mặt sần nhẹ
- xuất hiện đốm khí nhỏ
9. Khi nào nên giảm tỷ lệ Taical thay vì tăng nhiệt
Nếu đã tăng nhiệt tối ưu nhưng vẫn còn:
- đốm trắng nhỏ
- vệt xám lặp lại
- màu không đồng đều
thì nên giảm 2% – 3% filler trước khi can thiệp sâu vào máy.
10. Quy trình 10 bước thực tế để xử lý lỗi Taical tại nhà máy
- Kiểm tra hạt đầu vào.
- Kiểm tra độ đồng đều cắt hạt.
- Đo lại nhiệt từng zone.
- Giảm tốc độ nạp liệu.
- Tăng shear vừa phải.
- Kiểm tra pigment.
- Chạy purge sạch máy.
- Giảm filler nếu cần.
- Test chu kỳ ngắn.
- So sánh sản phẩm sau 30 phút chạy liên tục.
Kết luận
Sử dụng taical-ep-phun hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào filler mà còn phụ thuộc toàn bộ cân bằng giữa nhiệt độ, shear, áp suất và tỷ lệ phối. Nhà máy kiểm soát tốt các thông số này có thể giảm đáng kể chi phí nguyên liệu mà vẫn giữ chất lượng nhựa gia dụng ổn định.
Tham khảo thêm:
taical-pp
taical-ep-phun
Tony Thái – Kỹ sư Quản lý Công nghiệp
